Het Martial Arts Universum van Jin Yong: Een Complete Encyclopedie
Weinig fictieve universums hebben de verbeelding van Chinese lezers — en steeds vaker ook van wereldwijde publiek — weten te vangen zoals de 武侠 (wǔxiá) wereld van 金庸 (Jīn Yōng). Geboren als Louis Cha in 1924, creëerde Jin Yong in veertien romans een kosmos die zo intern consistent, zo filosofisch rijk en zo dramatisch bevredigend is, dat miljoenen Chinese sprekers zijn martial arts beschouwen als bijna echt. Kinderen zijn opgegroeid met de vraag of 降龙十八掌 (Jiànglóng Shíbā Zhǎng) 九阴真经 (Jiǔ Yīn Zhēnjīng) kan verslaan, met dezelfde passie waarmee westerse fans de krachtschaal van superhelden debatteren. Deze encyclopedie is jouw gids naar dat universum — de technieken, de filosofieën, de legendarische handboeken en de zeer menselijke verhalen die martial arts vertellen in de fictie van Jin Yong.
---Martial Arts Filosofie: De Ziel Achter de Vuist
Om Jin Yong's martial arts te begrijpen, moet je eerst begrijpen dat gevechten, in zijn romans, nooit slechts gevechten zijn. Elke palmstrike en zwaardsteek draagt metafysisch gewicht. Zijn martial arts wereld functioneert volgens een fundamentele filosofische premisse dat de hoogste beheersing van geweld leidt, paradoxaal genoeg, tot de transcendentie van geweld.
De regerende filosofische spanning in Jin Yong's universum ligt tussen 武 (wǔ), martial power, en 道 (dào), de onderliggende Weg of principe. De grootste martial artists in zijn romans zijn niet noodzakelijkerwijs degenen die de meeste botten kunnen breken, maar degenen die een eenheid van geest en techniek hebben bereikt die zo compleet is dat ze nauwelijks hoeven te vechten. 独孤求败 (Dúgū Qiúbài), de legendarische zwaardvechter die als een spookachtige aanwezigheid in meerdere romans verschijnt — met name in The Smiling Proud Wanderer en The Legend of the Condor Heroes — vertegenwoordigt deze top. Zijn naam betekent letterlijk "Solitaire Zoeker van Defeat," een meester zo bekwaam dat hij geen waardige tegenstanders kon vinden en uiteindelijk zijn zwaard neerlegde, grootsheid bereikte door diepgaande eenzaamheid in plaats van triomf.
Deze Daoïstische ondertoon stroomt door vrijwel alle fictieve martial filosofie van Jin Yong. Het 无为 (wúwéi) principe — handelen door niet-handelen — komt herhaaldelijk voor in de wijze waarop meesters worden beschreven. 张三丰 (Zhāng Sānfēng) in The Heaven Sword and Dragon Saber creëert 太极拳 (Tàijí Quán) door een slang en een kraanvogel te observeren die vecht, intuitief van de natuurlijke beweging een principe afleidend dat brute kracht verslaat. Hij leert expliciet dat het doel is om de bewegingen te vergeten, zelfs terwijl je ze gebruikt, en zo een staat van spontane, moeiteloze reactie te bereiken.
Confucianistische ethiek weven ook door de martial wereld. Het concept van 武德 (wǔdé), martial deugd, impliceert dat macht rechtvaardigheid moet dienen. Personages die over grote vaardigheden beschikken maar moreel niet geworteld zijn — zoals 欧阳锋 (Ōuyáng Fēng), de Western Venom in The Legend of the Condor Heroes — zijn tragische figuren, hun macht uiteindelijk zelfdestructief. 郭靖 (Guō Jìng), daarentegen, is niet de meest van nature begaafde martial artist in zijn roman, maar zijn morele oprechtheid en hardnekkige loyaliteit aan rechtvaardigheid stellen hem in staat technieken te hanteren die anderen niet kunnen volhouden.
Boeddhistische filosofie komt binnen via het concept van 禅 (Chán) — Zen — vooral in hoe het leegmaken van de geest martial transcendentie mogelijk maakt. De monniken van 少林寺 (Shàolín Sì), het Shaolin-klooster, verschijnen door meerdere romans als beheerders van een traditie die fysieke discipline verbindt met spirituele cultivatie. Toch is Jin Yong te eerlijke schrijver om religieuze instellingen als uniform nobel voor te stellen; Shaolin in zijn romans is ook hiërarchisch, politiek betrokken en soms corrupt.
Misschien wel het meest onderscheidende element van Jin Yong's martial filosofie is zijn behandeling van 心法 (xīnfǎ) — de mentale principes die techniek beheersen. In zijn universum produceert dezelfde fysieke beweging, uitgevoerd met verschillende mentale toestanden, volledig verschillende resultaten. 令狐冲 (Lìnghú Chōng) in The Smiling Proud Wanderer beheerst de 独孤九剑 (Dúgū Jiǔ Jiàn) — Negen Zwaarden van Eenzaamheid — niet door jaren van fysieke training, maar door het begrijpen van de filosofische kern: dat in de techniek van elke tegenstander een zwakte bestaat, en het zwaard deze slechts vindt. De filosofie is de techniek.
---De Grootste Martial Arts Handboeken: Heilige Teksten van een Fictieve Wereld
In Jin Yong's universum is martial arts kennis gecodeerd in 武功秘籍 (wǔgōng mìjí) — geheime martial arts handboeken — en deze teksten functioneren bijna als religieuze geschriften. Ze worden bevochten, verborgen, gestolen, verkeerd begrepen en af en toe vernietigd. Hun lot drijft plotten door meerdere romans.
九阴真经 (Jiǔ Yīn Zhēnjīng) — Nine Yin Manual
De opperste tekst van de 射雕三部曲 (Shèdiāo Sānbùqǔ) — de Condor Trilogie — het Nine Yin Manual werd samengesteld door 黄裳 (Huáng Cháng) van de Song-dynastie, nadat hij jaren had gestudeerd op Daoïstische teksten om de keizerlijke bibliotheek te helpen catalogiseren. Nadat hij de filosofische essentie van het Daoïsme had opgenomen, creëerde hij een uitgebreid systeem dat zowel interne energiekweek als gevechtstechnieken omvat. Het bestaan van het handboek zelf triggert een catastrofale martial arts toernooi — de 华山论剑 (Huáshān Lùnjiàn), de Wedstrijd van Mount Hua — terwijl de vijf grootste meesters van de tijd strijden om het recht om het te bezitten. De tekst is zo krachtig dat slechts de helft ervan lezen, of het verkeerd lezen ervan, praktijken tot gewelddadige waanzin brengt — zoals gebeurt met 梅超风 (Méi Chāofēng) en haar echtgenoot, die alleen de gevechtsgedeelten bestuderen zonder de fundamentele filosofische principes.
葵花宝典 (Kuíhuā Bǎodiǎn) — Sunflower Manual
Het gevaarlijkste handboek in Jin Yong's universum, de Sunflower Manual uit The Smiling Proud Wanderer vereist dat de beoefenaar eerst 自宫 (zìgōng) — zichzelf castreren — voordat de cultivatie kan beginnen. Deze groteske vereiste dient Jin Yong's filosofische doel: het vertegenwoordigt de ultieme corruptie van het martial arts ideaal, een techniek die vraagt om je fundamentele menselijkheid te vernietigen om macht te verkrijgen. Het bestaan van het handboek is zo krachtig dat ...