เชกสเปียร์จีนไปทั่วโลก
จินยง (金庸 Jīn Yōng) คือ นักเขียนชาวจีนที่มีผู้อ่านมากที่สุดในศตวรรษที่ยี่สิบ ไม่ใช่คำพูดเกินจริง — นี้คือสถิติ ผลงานนวนิยายทั้งสิบสี่เล่มของเขามียอดขายเกิน 300 ล้านเล่มในภาษาจีน ทำให้เขาเป็นหนึ่งในนักเขียนฟิคชั่นที่มียอดขายดีที่สุดในประวัติศาสตร์มนุษย์ ในโลกที่พูดภาษาจีน — จีน ไต้หวัน ฮ่องกง สิงคโปร์ และชุมชนชาวจีนทั่วโลก — การถามว่า "คุณอ่านจินยงหรือยัง?" เปรียบเสมือนการถามผู้ที่พูดภาษาอังกฤษว่าพวกเขารู้จักเชกสเปียร์หรือไม่ คำตอบถือเป็นที่รู้กันอยู่แล้ว
แต่ความอิทธิพลของจินยงแผ่ขยายออกไปไกลกว่าผู้อ่านที่พูดภาษาจีน ผ่านการปรับสคริปต์ในภาพยนตร์ เกมวิดีโอ การแปล และการกระแสวัฒนธรรมเอเชียที่กว้างขึ้น แนวคิดของเขาได้กำหนดวัฒนธรรมป๊อปทั่วโลกในรูปแบบที่ผู้ชมตะวันตกส่วนใหญ่ไม่รู้ตัวด้วยซ้ำ
ความท้าทายในการแปล
นวนิยายของจินยงนั้นเป็นที่รู้กันว่ามีความยากในการแปล เนื้อหาของเขาผสมผสานภาษาจีนคลาสสิกและภาษาจีนปัจจุบัน ข้อเรียกทางศิลปะการต่อสู้ของเขายืมมาจากฟิลอซอฟีของเต๋าและพุทธศาสนา และสำนวนแบบสี่ตัวอักษร (四字成语 sìzì chéngyǔ) ของเขามีความหมายหลายชั้นที่ยากจะแปลเป็นภาษาอังกฤษอย่างครบถ้วน คุณจะแปล 降龙十八掌 (Xiánglóng Shíbā Zhǎng) — ซึ่งแปลตรงตัวว่า "การยับยั้งมังกรสิบแปดฝ่ามือ" — อย่างไรโดยไม่ให้ความหมายและความยิ่งใหญ่ลดลง?
การแปลภาษาอังกฤษของอนนา โฮล์มวูดที่เป็นผลงานของ 射雕英雄传 (Shèdiāo Yīngxióng Zhuàn) — ซึ่งตีพิมพ์ภายใต้ชื่อ A Hero Born (2018) — เป็นการแปลที่สำคัญครั้งแรกของนวนิยายจินยงเป็นภาษาอังกฤษ ตามมาด้วยเล่มอื่นๆ ที่แปลโดยกิกิ ชางและเชลลี่ ไบรอันต์ การแปลเหล่านี้ได้รับการตอบรับโดยทั่วไปดี แต่ว่าก็ยังมีการถกเถียงกันอยู่ว่า ประสบการณ์หวู่เซีย (武侠 wǔxiá) สามารถมีชีวิตรอดหลังการแปลได้หรือไม่
ปัญหาหลัก: คำอธิบายเกี่ยวกับศิลปะการต่อสู้ของจินยงนั้นไม่ใช่เพียงแค่การเต้นรำศิลปะการต่อสู้ — มันเกี่ยวพันกับแนวคิดจักรวาลวิทยาจีน (五行 wǔxíng — ห้าธาตุ, 八卦 bāguà — แปดทิศ, 阴阳 yīnyáng — ยินและหยาง) ที่ต้องการความรู้ทางวัฒนธรรมเพื่อจะเข้าใจอย่างเต็มที่ ผู้ที่อ่านภาษาจีนจะพบกับดาบเทพแห่งหกเส้น (六脉神剑 Liùmài Shénjiàn) และจะเข้าใจความเชื่อมโยงกับระบบพลังตามหลักการแพทย์แผนจีนได้อย่างทันที ในขณะที่ผู้อ่านภาษาอังกฤษเห็นเพียงแค่ชื่อเทคนิคที่น่าสนใจ
ภาพยนตร์และโทรทัศน์: ประตูสู่โลก
ยานพาหนะที่แท้จริงสำหรับการแพร่กระจายไปทั่วโลกของจินยงคือภาพยนตร์ ฟิล์มศิลปะการต่อสู้จากฮ่องกงในปี 1980 และ 1990 — หลายเรื่องได้รับการดัดแปลงจากหรือได้รับแรงบันดาลใจจากนวนิยายของเขา — ได้สร้างความต้องการระดับโลกสำหรับการเล่าเรื่องหวู่เซีย:
Ashes of Time (东邪西毒 Dōng Xié Xī Dú, 1994): การสร้างสรรค์ศิลปะของหว่อง เขา รา ไหว (Wong Kar-wai) ที่ดัดแปลงจากตัวละครใน 射雕英雄传 เล่นที่เทศกาลภาพยนตร์นานาชาติและแนะนำแนวคิดหวู่เซียให้กับผู้ชมฟิล์มอาร์ตเฮาส์
Crouching Tiger, Hidden Dragon (卧虎藏龙 Wòhǔ Cánglóng, 2000): แม้ว่าจะไม่ได้ดัดแปลงจากจินยง แต่ภาพยนตร์ของอังลีเชื่อมโยงกับแนวทางที่จินยงได้วางไว้ ความสำเร็จในระดับนานาชาติของมันแสดงให้เห็นว่าการเล่าเรื่องหวู่เซียสามารถดึงดูดผู้ชมชาวตะวันตกได้
Hero (英雄 Yīngxióng, 2002): ภาพยนตร์ที่น่าทึ่งทางสายตาของฉาง อี้มู่ (Zhang Yimou) ขณะอิงตามตำนานทางประวัติศาสตร์ ใช้แนวทางของจิน... (ข้อความถูกตัดขาด)