Een vriend van mij — een oprichter van een techstartup in Shenzhen — beschreef eens de agressieve prijsstrategie van een concurrent als "七伤拳" (Qīshāng Quán, de Zeven Verwondingen Fist). Iedereen in de kamer knikte. Niemand had uitleg nodig. De Zeven Verwondingen Fist, uit Jin Yong's De Hemelzwaard en de Draaksabel, is een vechtkunst die de gebruiker net zo veel schade toebrengt als de tegenstander. Het was de perfecte metafoor voor een bedrijf dat geld verbrandt om concurrenten te vernietigen terwijl het zichzelf vernietigt.
Dit gebeurt voortdurend in Chinese sprekende samenlevingen. Jin Yong-referenties zijn geen literaire allusies waar mensen over na moeten denken — ze zijn reflexief, automatisch, onderdeel van de gedeelde woordenschat. Als je Jin Yong niet kent, mis je de helft van het gesprek.
In Zaken
De Chinese zakenwereld draait om Jin Yong-metafoor. Enkele van de meest voorkomende:
| Jin Yong Referentie | Oorspronkelijke Context | Zakelijk Gebruik | |-------------------|-----------------|---------------| | 华山论剑 (Huáshān lùn jiàn) | Topvechters concurreren op de Berg Hua | Industrie-top, competitieve confrontatie | | 独孤九剑 (Dúgū Jiǔ Jiàn) | Zwaardtechniek die alle andere technieken tegenwerkt | Disruptieve strategie die conventionele aanpakken overtreft | | 吸星大法 (Xīxīng Dàfǎ) | Absorbeert de interne energie van anderen | Agressieve talentacquisitie of fusies en overnames | | 乾坤大挪移 (Qiánkūn Dà Nuóyí) | Leidt de kracht van de tegenstander om | Pivoteringsstrategie, voordeel uit nadeel halen | | 左右互搏 (Zuǒyòu Hùbó) | Vecht met jezelf met beide handen | Concurrentiële producten/merken gelijktijdig runnen | | 葵花宝典 (Kuíhuā Bǎodiǎn) | Uiterst geavanceerde vechtkunsthandleiding die zelfcastatie vereist | Een strategie die extreme opoffering vereist |De laatste — het Zonnebloemhandboek (葵花宝典) — is bijzonder populair in zakelijke contexten. Wanneer iemand zegt dat een strategie "oefening in het Zonnebloemhandboek" vereist, begrijpt iedereen: de prijs voor deze kracht is iets dat je echt niet wilt betalen. Het wordt gebruikt voor alles, van agressieve kostenbesparingen tot het afwenden van een kernactiviteit.
Jack Ma (马云, Mǎ Yún) was beroemd om het gebruik van Jin Yong-referenties. De bedrijfscultuur van Alibaba was expliciet gemodelleerd naar jianghu-waarden — medewerkers hadden vechtsport-namen, vergaderzalen waren vernoemd naar Jin Yong-locaties, en de mythe rondom het oprichten van het bedrijf leende zwaar van het "band van helden"-narratief.
In Romantiek en Relaties
Jin Yong's liefdesverhalen hebben vormgegeven aan hoe Chinese mensen over romantiek praten:
"你是我的小龙女" (Nǐ shì wǒ de Xiǎo Lóngnǚ) — "Jij bent mijn Xiao Longnu." Gezegd tegen iemand die mooi, etherisch en iets buiten bereik is. Uit De Terugkeer van de Condor Helden.
"郭靖配黄蓉" (Guō Jìng pèi Huáng Róng) — "Een Guo Jing die bij een Huang Rong past." Gebruikt om een stel te beschrijven waarbij de man eerlijk maar traag is en de vrouw briljant en snel van geest. Het is meestal een compliment voor beide partijen.
"杨过和小龙女" (Yáng Guò hé Xiǎo Lóngnǚ) — Een stel wiens liefde de sociale conventie tart. De relatie tussen Yang Guo en Xiao Longnu (student-docent, met een significante leeftijdsverschil) was schandalig in de setting van de roman. Ze naar hen verwijzen betekent "onze liefde past niet binnen de regels, en dat maakt ons niet uit."
"段誉式痴情" (Duàn Yù shì chīqíng) — "Duan Yu-stijl toewijding." Duan Yu uit Demi-Gods en Semi-Devils wordt hopeloos verliefd op elke mooie vrouw die hij ontmoet. Iemand een "Duan Yu" noemen betekent dat diegene te gemakkelijk en te compleet verliefd wordt.
Profielen op dating-apps in China bevatten soms Jin Yong-referenties als een compatibiliteitsfilter. Als je jezelf beschrijft als "op zoek naar mijn Huang Rong" en je match weet niet wie dat is, heb je al iets belangrijks geleerd over compatibiliteit.
In Onderwijs
Jin Yong-referenties komen op elk niveau van het Chinese onderwijs voor:
- Basisschool: Kinderen leren de zin "飞雪连天射白鹿，笑书神侠倚碧鸳" (Fēi xuě lián tiān shè bái lù, xiào shū shén xiá yǐ bì yuān) — een couplet gevormd uit de eerste karakters van Jin Yong's 14 romans. Het is een geheugensteuntje dat de meeste Chinese studenten uit hun hoofd kunnen opzeggen. - Hogeschool: Jin Yong's romans staan op aanbevolen leeslijsten. Essayopdrachten verwijzen soms naar zijn personages als voorbeelden van morele complexiteit. - Universiteit: Er bestaan cursussen over Jin Yong's literatuur aan belangrijke Chinese universiteiten. Peking Universiteit, Zhejiang Universiteit en anderen hebben seminars aangeboden waarin zijn werk vanuit literaire, historische en filosofische perspectieven wordt geanalyseerd. - Gaokao (高考) essays: Studenten zijn bekend om het refereren naar Jin Yong-personages in hun essays voor de toelatingsexamens. Of dit hun scores helpt of schaadt, hangt af van de beoordelaar.In Politiek en Media
Chinese politieke commentaren lenen vaak de vocabulaire van Jin Yong:
- Internationale betrekkingen worden in jianghu-termen beschreven — landen worden "secten" (门派, ménpài), allianties zijn "gezwoornen broederschappen" (结义, jiéyì) en handelsoorlogen zijn "vechtsportcompetities" (比武, bǐwǔ). - Wanneer Xi Jinping andere wereldleiders ontmoette, gaven Chinese sociale media gebruikers hen Jin Yong-personage-equivalenten. Dit is deels humor, deels een oprechte analytische kader. - De frase "退出江湖" (tuìchū jiānghú, "met pensioen gaan uit de jianghu") is standaardtaal voor iemand die het openbare leven verlaat — of het nu een CEO is die afzwaait, een politicus die met pensioen gaat of een beroemdheid die zich terugtrekt uit de schijnwerpers. - "重出江湖" (chóngchū jiānghú, "terugkeren naar de jianghu") is het tegenovergestelde — een comeback. Wanneer een gepensioneerde zakenman een nieuwe onderneming start, zal de kop bijna zeker deze zin gebruiken.In Voedsel en Reizen
Jin Yong's romans bevatten levendige beschrijvingen van voedsel, en deze hebben de werkelijkheid van het dineren beïnvloed:
- Restaurants in heel China serveren gerechten die vernoemd zijn naar Jin Yong-referenties. "叫花鸡" (jiàohuā jī, "bedelaarskip") — een gerecht dat voorkomt in Legends of the Condor Heroes waarin Huang Rong een kip kookt in klei — wordt in restaurants geserveerd specifiek vanwege de roman. - Toerisme naar locaties genoemd in Jin Yong's romans is een echte industrie. De Berg Hua (华山), Perzikenbloeseiland (桃花岛, Táohuā Dǎo), Shaolin Tempel en Wudang Berg profiteren allemaal van Jin Yong-gerelateerd toerisme. - Het echte Perzikenbloeseiland in de provincie Zhejiang heeft zich naar deze verbinding toegekeerd en Jin Yong-thema-attracties gebouwd, ondanks dat het geen historische verbinding met de romans heeft.In Gaming en Internet Cultuur
De online gamingcultuur in China is doordrenkt van Jin Yong:
- Spelershandels verwijzen vaak naar Jin Yong-personages - Gildenamen lenen van Jin Yong-secten - Spelstrategieën worden beschreven met behulp van Jin Yong-vechtsportterminologie - De "PK" (player killing) cultuur in Chinese MMO's is rechtstreeks afgeleid van het jianghu-concept van vechtsportduelsInternetslang heeft ook Jin Yong opgenomen: - "大侠" (dàxiá, "grote held") — Sarcastisch gebruikt voor iemand die online op doorgedreven wijze zich rechtvaardig gedraagt - "武林高手" (wǔlín gāoshǒu, "vechtsportmeester") — Gebruikt voor iemand die uitzonderlijk goed is in iets (coderen, gamen, koken, wat dan ook) - "走火入魔" (zǒuhuǒ rùmó, "qi-afwijking") — Gebruikt voor iemand die tot een ongezonde mate verslaafd is aan iets
De Generatiediscussie
Er is een voortdurende discussie over de vraag of de culturele invloed van Jin Yong afneemt onder jongere Chinezen. Generatie Z is opgegroeid met anime, K-pop en Marvel-films. Lezen ze nog steeds Jin Yong?
Het bewijs is gemengd. Jongere lezers hebben minder kans om de originele romans te hebben gelezen, maar ze komen Jin Yong tegen via: - TV-dramapersoonlijkheden (nieuwe versies worden regelmatig geproduceerd) - Mobiele games gebaseerd op zijn romans - Sociale media-memes en verwijzingen - Hun ouders en grootouders, die Jin Yong voortdurend citeren
De referenties blijven bestaan, zelfs onder mensen die het bronmateriaal niet hebben gelezen, wat eigenlijk het sterkste bewijs is van culturele doordringing. Je hoeft Shakespeare niet te hebben gelezen om "sterren-dwarsverliefde" of "wilde ganzenjacht" te gebruiken. Evenzo gebruiken jonge Chinezen Jin Yong-zinnen zonder noodzakelijkerwijs te weten uit welke roman ze komen.
Dat is wat het betekent om deel uit te maken van de culturele infrastructuur. Jin Yong's referenties zijn niet alleen populair — ze zijn fundamenteel. Het zijn de metaforen waar Chinese mensen naar grijpen als ze complexe situaties snel moeten beschrijven. Het zijn de gedeelde verhalen die onmiddellijke begrip creëren over generaties, regio's en sociale klassen heen.
Verwijder Jin Yong uit de Chinese cultuur, en je zou een nieuwe vocabulaire nodig hebben voor de helft van het dagelijks leven.
---Je vindt misschien ook leuk:
- De Betoverende Locaties van Jin Yong Ontdekken - De Complete Gids voor Jin Yong: Meester van Wuxia Fictie - Jin Yong in Vertaling: Verloren en Gevonden